Page 119 - Demo

7MbretiXhorxh Vsocializimin n%u00eb sfer%u00ebn ekonomike. Fabian%u00ebt nuk ishin revolucionar%u00eb, por gradualist%u00eb. Demokracia Britanike m%u00eb 1914Zgjerimi i s%u00eb drejt%u00ebs s%u00eb votimit n%u00eb Britani b%u00ebri t%u00eb mundur q%u00eb nj%u00eb mas%u00eb e madhe e popullsis%u00eb t%u00eb merrte pjes%u00eb n%u00eb zgjedhjet parlamentare, kurse kompetencat e Dhom%u00ebs s%u00eb Lord%u00ebve erdh%u00ebn duke u dob%u00ebsuar. Edhe qeverisja lokale u transformua n%u00ebp%u00ebrmjet vendosjes s%u00eb nj%u00eb sistemi zgjedhor p%u00ebr k%u00ebshillat e nj%u00ebsive krahinore, duke z%u00ebvend%u00ebsuar sistemin e vjet%u00ebr aristokratik. Sh%u00ebrbimet sociale u zgjeruan dhe p%u00ebrfshin%u00eb edhe kujdesin mjek%u00ebsor, sigurimin sh%u00ebndet%u00ebsor, arsimin publik. Nd%u00ebrkaq, fillimi i mbret%u00ebrimit t%u00eb Xhorxhit V (George V, 1910-1936) p%u00ebrkoi me nj%u00eb klim%u00eb tensionesh t%u00eb r%u00ebnda t%u00eb brendshme: fillimisht, skandali i \shteti, grevat e viteve 1911-1912 kund%u00ebr parimit t%u00eb kontributit pun%u00ebtor n%u00eb fondin p%u00ebr pensionet e pleq%u00ebris%u00eb, si dhe ashp%u00ebrsimi i l%u00ebvizjes feministe p%u00ebr t%u00eb drejt%u00ebn e vot%u00ebs s%u00eb grave (l%u00ebvizja sufrazhiste).N%u00eb vitet 1912-1914, pun%u00ebtor%u00ebt britanik%u00eb mor%u00ebn pjes%u00eb n%u00eb nj%u00eb val%u00eb t%u00eb eg%u00ebr grevash dhe l%u00ebvizja paq%u00ebsore p%u00ebr shtrirjen e s%u00eb drejt%u00ebs s%u00eb votimit te grat%u00eb (1913-1914) p%u00ebrfundoi n%u00eb nj%u00eb trazir%u00eb. Shoq%u00ebria britanike p%u00ebrjetoi nj%u00eb r%u00ebnie t%u00eb besimit te ligji, arsyeja dhe kompromisi, t%u00eb cil%u00ebt kishin qen%u00eb zemra e filozofis%u00eb liberale. Politikani i madh britanik Uinston %u00c7%u00ebr%u00e7ill (Winston Churchill) do t%u00eb shprehej: %u201cSistemet civile dhe parlamentare n%u00ebn t%u00eb cilat qytetari anglez ishte m%u00ebsuar prej koh%u00ebsh, kan%u00eb p%u00ebsuar nj%u00eb sfid%u00eb t%u00eb ashp%u00ebr force dhe po b%u00ebhen pre e k%u00ebrc%u00ebnimeve dhe vrazhd%u00ebsis%u00eb%u201d. Analizoni p%u00ebrmes mendimit kritik%u2022 Anglia ishte jo vet%u00ebm vendi ku nisi Revolucioni Industrial dhe u realizuan reformat elektorale, por edhe vendi ku u zhvillua fuqish%u00ebm l%u00ebvizja feministe (sufragjiste), duke u b%u00ebr%u00eb shembull p%u00ebr shum%u00eb vende t%u00eb tjera.%u2022 P%u00ebrcaktoni k%u00ebrkesat kryesore dhe figurat protagoniste t%u00eb saj, si dhe vler%u00ebsoni ndikimin e k%u00ebsaj l%u00ebvizjeje n%u00eb zgjerimin e t%u00eb drejtave politike dhe shoq%u00ebrore t%u00eb grave.Vler%u00ebsoni njohurit%u00eb tuaja%u2022 Cilat ishin dy partit%u00eb politike kryesore n%u00eb Britanin%u00eb e Madhe gjat%u00eb shekullit XIX?%u2022 Kur lindi Partia Laburiste dhe cilat shtresa shoq%u00ebrore e p%u00ebrb%u00ebnin at%u00eb?%u2022 P%u00ebrkufizoni Epok%u00ebn Viktoriane nga pik%u00ebpamja kohore dhe p%u00ebrmbajt%u00ebsore.%u2022 Shpjegoni %u201c%u00e7%u00ebshtjen irlandeze%u201d dhe kuptimin e projektit t%u00eb vet%u00ebadministrimit t%u00eb Irland%u00ebs.%u2022 Cil%u00ebt ishin dy kryeministrat q%u00eb spikat%u00ebn n%u00eb gjysm%u00ebn e dyt%u00eb t%u00eb shekullit XIX?Hulumtoni dhe diskutoni117